BALIKESİR İLİNDE SANAYİ

Balıkesir ili, sahip olduğu doğal kaynakların zenginliğinin yanı sıra, ülkemiz sanayisinin gelişmiş olduğu büyük illere yakınlığı, kara-deniz-demiryolu ana bağlantı hatları üzerinde bulunması, lojistik bağlantılarının güçlü olması gibi özellikleri ile yatırımcılar tarafından tercih edilen bir bölgedir.
 
İLİN SANAYİ YAPILANMASI
İlin sanayi yerleşimi sırasıyla Altıeylül, Karesi, Bandırma, Edremit ve Gönen ilçelerinde yoğunlaşmıştır.
  • İl Merkezinde bulunan Altıeylül ve Karesi ilçelerinde transformatör, jeneratör, tarım makinaları ve metal eşya üretimi,
  • İlin batısında bulunan Edremit, Ayvalık, Burhaniye, Gömeç, Havran ilçelerinde zeytin ve zeytinyağı, konserve, sabun üretimi,
  • İlin kuzeyde bulunan Bandırma, Gönen, Marmara ilçelerinde bor ürünleri, gübre, çeltik, mermer ve şarap üretimi,
  • İlin doğu kesimlerinde bulunan Dursunbey ilçesinde kereste sanayi üretimi yoğunlaşmış olup, Bigadiç ilçesi ülkemizin en önemli madenlerinden olan Bor madenine sahiptir. Sındırgı ilçesi de birçok maden yatağını coğrafyasında barındırırken köylerinde ise çok miktarda halı tezgâhında yöresel Yağcıbedir El Halısı dokuma işleri yaygın olarak yapılmaktadır.
 
Balıkesir ilinde sanayi işletmesi niteliklerine sahip ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı siciline kayıtlı 2.265 adet sanayi işletmesi bulunmakta olup, sektörlere işletme adedi bazında dağılımı ve öncelikli ürünler aşağıdaki gibidir.
 
  • Gıda Sanayi (Kırmızı ve Beyaz Et, Süt ve Süt Ürünleri, Zeytinyağı vb.)     % 33
  • Metal Eşya, Makine ve Tarım Mak. San.     (Tarım Makinaları vb.)                     % 18
  • Orman Ürünleri ve Mobilya San. (Kereste, Ahşap Ürünler vb.)                 % 16
  • Kimya, Kauçuk ve Plastik Ürt. San. (Bor ve Asit, Kolonya, Sabun vb.)      % 8
  • Taş ve Toprağa Dayalı San. (Plaka Mermer, Bordür, Çimento vb.)            % 7
  • Maden San. (Bor, Mermer, Demir, Krom, Kurşun, Kömür vb.)                  % 7
  • Dokuma, Deri ve Giyim San. (Sentetik Dokuma Ürünleri, Deri vb.)          % 5
  • Elektronik ve Elektrikli Ürt. San.      (Transformatör, Jeneratör vb.)                    % 2
  • Enerji Ürt. San. (Rüzgâr, Biokütle, Hidroelektrik, Güneş v.b)                     % 1
  • Diğer İmalat San. (Geri Dönüşüm vb.)                                                         % 3
 
"Türkiye'yi Doyuran İl" olarak anılan Balıkesir'de, tarıma elverişli toprak yapısı ve uygun iklim koşulları sebebiyle birçok tarım ürünü yetiştirilebilmektedir. Bu sebeple sanayisi de tarıma dayalı olarak gelişme göstermiştir. İl'de Gıda Sanayi tesisleri, toplam işletmelerin % 33'ünü oluşturmaktadır.
 
Balıkesir'in sahip olduğu jeolojik özellikler çeşitli maden yatakları oluşumu için uygun ortam teşkil etmektedir. Toplamda 32 farklı madeni topraklarında bulunduran Balıkesir, maden çeşitliliği konusunda Türkiye'de 1. sırada bulunmakta ve coğrafyasında altın, gümüş, antimuan, civa, bakır, kurşun, çinko, demir, manganez, krom, bor, zeolit, mermer-doğal taşlar, yapı taşları, yarı kıymetli süs taşları ve linyit kömürleri açısından önemli rezervleri barındırmaktadır.
 
Rüzgâr Enerji Santrali yatırımları için gerekli görülen minimum değerler olan 50 metrede 7 m/s rüzgâr hızı ve %35 kapasite faktörü gibi kritik değerleri fazlasıyla karşılayacak bir fiziksel coğrafyaya sahip olan Balıkesir, Türkiye'deki "Rüzgâr Enerjisi" kurulu güç kapasitesinin % 13'ünü bünyesinde barındırmakta olup, rüzgâr enerjisi yatırımlarında Türkiye'de ilk sıralarda yer almaktadır. Balıkesir, biokütle ve biyogaz yatırımları için de hammadde olarak gerekli atıkların bol miktarda bulunduğu bir İl’dir.
 
Balıkesir’de bulunan sanayi işletmelerinin, büyüklük sınıflandırması yapıldığında işletmelerin; % 2'si Büyük İşletme - %8'i Orta İşletme - %25'i Küçük İşletme - %65'i Mikro İşletme olduğu görülmektedir.
 
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı sanayi siciline kayıtlı işletmelerin Balıkesir'deki toplam personel istihdamı 47.226 kişi olup, bu miktarın % 36'sı Gıda Sanayiinde, % 20'si Metal Eşya, Makine ve Tarım Makinaları Sanayiinde, % 11'i Maden Sanayiinde, % 9'u Kimya, Kauçuk ve Plastik Ürünler Sanayiinde ve % 8'i Orman Ürünleri ve Mobilya Sanayiinde istihdam edilmektedir.
 
BALIKESİR’İN PLANLI SANAYİ BÖLGELERİ
Balıkesir’de kurulumu tamamlamış ve içerisinde üretim faaliyeti başlamış durumda 5 adet Organize Sanayi Bölgesi bulunmaktadır.
  • Balıkesir Organize Sanayi Bölgesi
  • Balıkesir II. Organize Sanayi Bölgesi
  • Bandırma Organize Sanayi Bölgesi
  • Gönen Deri İhtisas ve Karma Organize Sanayi Bölgesi
  • Burhaniye Zeytin ve Zeytin Ürünleri İşleme İhtisas Organize Sanayi Bölgesi
(Kurulumları tamamlanmış ve içlerinde üretim faaliyeti bulunan OSB'ler olup talep sahiplerine arsa tahsisi yapılabilmektedir)
  • Dursunbey Organize Sanayi Bölgesi
  • Ayvalık Gıda ve Gıda İşlemeleri Organize Sanayi Bölgesi
  • Marmara Ana Metal ve Makine İhtisas Organize Sanayi Bölgesi
(Resmi kuruluşları tamamlanarak Tüzel Kişilik kazanan bu OSB'lerde, fiziki kurulum süreci çalışmaları devam etmektedir)
  • Özel Endüstri Bölgesi (E.B.)
(Albayrak Turizm Seyahat İnşaat Ticaret A.Ş. tarafından Altıeylül ilçesinde Özel Endüstri Bölgesi başvurusu yapılmış olup kurulum süreci devam etmektedir)
  • Sanayi Siteleri
Balıkesir merkez ve ilçelerinde toplam 25 adet sanayi sitesi bulunmakta ve bu sanayi sitelerinde toplam 3.500'ün üzerinde işletme aktif olarak faaliyet göstermektedir.
 
Sanayi Odasının yanı sıra 8 adet ticaret odası ve 5 ticaret borsası bulunan Balıkesir'de üretilen ürünlerin çoğu yurtiçinde tüketilmekte, bir kısmı da Bandırma Limanı'ndan ihraç edilmektedir. İlin dış ticaret merkezi olan Bandırma Limanı, tüm Balıkesir'in ihracat ve ithalatının yüzde 90'ını gerçekleştirmektedir. 2018 yılında Balıkesir ilinin toplam ihracatı yaklaşık 550 milyon dolar olurken, gerçekleştirilen toplam ithalat ise yaklaşık 385 milyon dolar seviyelerinde gerçekleşmiştir.
 
Balıkesir ilinde 8 adet sanayi işletmesinde Ar-Ge merkezi bulunmakta olup, Balıkesir Üniversitesi Çağış Kampüsü'nün içerisinde inşaatına başlanılan "Teknoloji Geliştirme Bölgesi" TEKNOKENT kurulumu ise tamamlanmak üzeredir.
 
Balıkesir iline has olarak üretilen ve ülke çapında kabul gören ürünlerden; Ayvalık Zeytinyağı, Gönen İğne Oyası, Balıkesir Höşmerim Tatlısı, Edremit Körfezi Yeşil Çizik Zeytini, Susurluk Ayranı, Susurluk Tostu, Edremit Zeytinyağı, Balıkesir Kuzu Eti, Kapıdağı Mor Soğanı, Yağcıbedir El Halısı, Marmara Adası Mermeri olmak üzere 11 adet ürüne Coğrafi İşaret alınmış olup, Manyas Kelle Peyniri için Coğrafi İşaret çalışmaları sürmektedir.